تاریخ و تطور کلام اسلامی
63 بازدید
محل نشر: کیهان اندیشه » مهر و آبان 1373 - شماره 56 » (15 صفحه - از 116 تا 130)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
پیشگفتار شناخت تاریخ علم کلام را مى‏توان از مهمترین و سودمندترین بحثهاى قدماتى این علم دانست، روشن شدن نقطه آغاز و سیر تحولى علم کلام و تطوراتى که پشت سر گذاشته است، بسیارى از ابهاماتى را که در رابطه با موضوع، روش، علل و اسباب پیدایش علم کلام، ترابط و تمایز آن با علوم دیگر و...در گفته‏ها و نوشته‏هاى باحثان پیرامون این مطلب دیده مى‏شود برطرف نموده و معیارى استوار براى ارزیابى داوریهاى آنان بشمار مى‏آید، از این روى باید با دقت و احتیاط لازم به بررسى آن اهتمام ورزید. در اینکه نقطه آغاز کلام اسلامى کجاست؟و چه عواملى موجب پیدایش این علم گردید؟آراء مختلفى ابراز شده است، ولى غالبا قرن دوم هجرى را مبدأ ظهور علم کلام، و نفوذ عقاید و فرهنگهاى بیگانه در میان مسلمانان را عامل تعیین کننده آن مى‏شمارند، لیکن قبل از هر چیز باید مقصود خود از علم کلام را روشن سازیم، آیا مقصود ظهور فرقه‏ها و آراء مختلف کلامى است؟یا مباحثات و گفتگوهاى کلامى؟ در صورت اول مبدأ ظهور علم کلام پس از شهادت امام على(ع)یعنى حدود نیمه قرن اول هجرى است؛زیرا تا این زمان هیچگونه نشانى از وجود فرقه‏هاى کلامى در میان مسلمانان در دست نیست و علت آن نیز چنانکه در آینده بیان خواهد شد، این بود که با حضور پیامبر(ص)در عصر رسالت و حضور امام على(ع)در عصر پس از آن، هیچگونه رمینه‏اى براى بروز عقاید و آراء مختلف وجود نداشت؛ زیرا رأى و نظرى در برابر رأى و نظر آن دو بزرگوار پذیرفته نمى‏شد، ولى در زمانهاى بعد به خاطر دگرگونى شرایط سیاسى و اجتماعى و حاکمیت جوّ رعب و وحشت از سوى حاکمان اموى، رابطه اکثریت مسلمانان با خاندان وحى قطع گردید و شرایط به گونه‏اى بود که نه تنها رأى و نظر ائمه طاهرین به‏....
آدرس اینترنتی